مقدمه:
چون آموزش وپرورش عامل اساسي رشد فرهنگي واقتصادي به شمارمي رود ويك فرايند مستمر مي باشد، لازم است برنامه ريزي آموزشي جزءجدايي ناپذير برنامه ريزي محسوب شود وبخشهاي گوناگون خدمات آموزشي بايد طوري منسجم باشند كه كيفيت آموزش وپرورش را براي فراگيران ، فراهم ساخته وشرايط زندگي آنان رابهبود بخشند .
درآموزش وپرورش كشورهاي پيشرفته چون توجه به موضوع مدرسه محوري از اهميت خاصي برخورداراست ، توانسته اند مشكل را حل نموده وبا اجراي آن موجب توانمند شدن مدرسه شوند .
بافراهم نمودن زمينه هاي تصميم گيري آموزشي دريك مدرسه ، مي توان به استفاده موثر از منابع محدود مدرسه و تقويت مشاركت محلي دراداره امور دست يافت وافراد مي توانند از انرژي خود به منظور بهبود وتوسعه جامعه خود بيشتراستفاده نموده وباعث نوآوري وخلاقيت درعملكرد خود شوند.
با آرزوي موفقيت
ويژگيهاي مدرسه محوري :
1- مدرسه ، محور همه تصميم گيري ها ست وسازمان اداري آموزش وپرورش هيچ نوع دخالتي دراداره امور ندارد .
2- اين نوع مدرسه به صورت خودگرداني اداره مي شود .
3- دراين نوع مدرسه ، بيشترين تفويض اختيار انجام مي شود .
4- ٍ در این نوع مدرسه ، درزمينه هاي برنامه درسي ، بو دجه ، انتخاب كادر آموزشي وغيرآموزشي ، ارزشيابي و ... به ديگران اختيار تصميم گيري مي دهد .
5- در این نوع مدرسه ، شيوه مديريت به صورت مشاركتي است ..
6- به طور كلي ، مسئوليت در اين نوع مدرسه ، متوجه امر شايسته سالاري ، ايجاد انگيزه
دركاركنان ، عدم تمركز درامور وارزشيابي مستمر ازنتايج و... مي باشد.
اهداف مدرسه محوري :
1- افزايش عملكرد مدرسه و كيفيت آموزشي جهت تقويت پيشرفت تحصيلي دانش آموزان.
2- افزايش مسئوليت پذيري براي اداره مشاركتي مدرسه در همه اعضاي گروه.
3- اقتدار در تصميم گيري براي تغيیر وتحول بنيادي به دنبال تمركز زدايي درنظام آموزشي.
4- بهره مندي ازمشاركت محلي ومنطقه اي دراداره مدرسه.
5- ايجاد تغيير روش ها وحركت ها از برنامه روزي به برنامه ريزي.
6- تخصيص منابع با توجه به نيازها وعلايق فراگيران.
7- برنامه ريزي هاي دراز مد ت براي دست يابي به چشم اندازهاي توسعه و جهاني شدن آموزش وپرورش كشور.
محدوديت هاي مدرسه محوري :
1- عدم مسئوليت پذيري درسطوح مختلف مديريتي كه باعث ابهام درمسئوليت ها ميشود .
2- عدم وجود منابع لازم براي تصميم گيري وايجاد تغييرات اساسي .
3- وقت گير بودن آن كه نياز به مدت زمان طولاني دارد .
4- عدم مسئوليت پذيري مدارس براي اجراي برنامه ها و دست يابي به هدف ها.
مديريت مدرسه محور :
درمديريت مدرسه محور كه از تصميم گيري مشاركتي برخوردار است وهدف اصلي آن بهبود عملكرد مدرسه وارتقاء كيفيت آموزشي به منظور پيشرفت تحصيلي دانش آموزان مي باشد نتايجي به شرح ذيل خواهد داشت :
- تمركز زدايي پايدار و مستمر در نظام آموزشي ، انتقال اقتدار تصميم گيري درميدان هاي عملياتي و برنامه ريزي آموزشي و ... به مدرسه- توجه به امر مدرسه محوري در زمينه جهاني شدن اموزش وپرورش از جمله مسائلي است كه ياري مسئولان نظام اموزشي كشور را مي طلبد و لازمه تحقق اين امر ثبات درمديريت مي باشد، زيرا تغيير مديران در جريان تحولات سياسي جامعه ، ضربات جبران ناپذيري بر پيكره سازمان آموزش وپرورش وكيفيت آن وارد مي سازد و بي ثباتي در مديريت و توجه مديران به اهداف برنامه هاي كوتاه مدت و توجه به كميت ها ، نظام آموزشي را از كيفيت محروم ساخته وتجارب مديران عملياتي ، تحت تاثير رويكرد هاي سياسي جامعه قرار مي گيرد ، درحاليكه اگر درمدت زمان كوتاه ، مديران عوض نشوند وعملكردها با كيفيت ها سنجش وارزشيابي شوند ، مي توان با تدوين برنامه هاي بلند مدت ، سازمان را به سمت اهداف اثر بخش رهنمون ساخته وموجب بروز خلاقيت وابتكار مديران وافراد زيرمجمو عه آنها شد .
براي توسعه آموزشي بايد ارزشيابي مستمر از فعاليت ها به صورت باز خوردبراي دستيابي به كيفيت انجام شود و مطابق اهداف مديريت كيفيت عمل نموده تا مديريت از تمركز خارج و زمينه مشاركتها فراهم شود وامكان تبادل نظر از پايين به بالا يا ارتباط متقابل بين مجريان و مديران بوجود آيد تا نتيجه آن كه ارتقا ء سطح علمي نيروهاي
انساني مي باشد ، حاصل گردد .
درحال حاضر دركشورما موانع ومشكلات زيادي از جمله :
ساختار متمركز - ديوان سالاري حاكم كه همه فراگيران ، طبق مقر رات و قوانين ثابت آموزشي واداري عمل مي كنند - بي ثباتي مديريت - بي توجهي به كيفيت آموزشي ضمن خدمت كه فقط جنبه تشريفات پيدا نموده است ،بي توجهي به كيفيت اثربخشي و... روبرو هستيم كه براي رفع اين موانع پيشنهاد مي شود :
1- فرهنگ مشارکت ومدیریت مشارکت تقویت شودوبه افراد زيرمجموعه اموزش دهيم كه مهمترين عامل موفقيت در كارها ،برقراري ارتباط انساني ومشاركت با ديگران مي باشد .
2- طرح مدرسه محوری توسعه یافته و مدیریت کیفیت در آموزش و پرورش مورد استفاده قرار گیرد.
3-به ثبات مدیریت توجه ویژه ای شده وباعث نواوري وخلاقيت شويم .
4-تمرکز زدای در نظام آموزش و پرورش انجام شود.
5-به نظام ارزشیابی مستمر از عملکرد ها به صورت باز خورد و برای بهبود کیفیت و اثر بخشی توجه شود.
6-به آموزش تخصصی نیروی انسانی و ارتقائ سطح علمی افراد سازنده جامعه توجه ویژه ای شود.
7-برای رسیدن به تمام این دستاوردها به آموزش خود باوری و اعتماد به نفس و هدف گذاری در کار و زندگی و تقویت روحیه حل مسا ئل زندگی در باورهای افراد سازنده جامعه آینده توجه خاص شود.
8- از تخصص افراد در سطوح بالاتراستفاده گردد.
نتیجه گیری:
مدیریت مدرسه محور یا تصمیم گیری مشارکتی عبارت است از:تمرکز زدایی پایدار مستمر و تدریجی در نظام آموزشی، انتقال اقتدار تصمیم گیری،ارتقائ کیفیت آموزشی و دست یابی به فرایند جهانی شدن آموزش و پرورش ،ارزشیابی مستمراز فعالیتها یه صورت بازخورد و دست یابی به اهداف مدیریت کیفیت و در نتیجه تغییر حرکت از برنامه روزی به برنامه ریزی جهت ارتقائ کیفی .
امیدواریم ،مدیران آموزشگاهها با حمایت سلسله مراتب مدیریتی ،زمینه کیفی نمودن آموزش و خود توسعه یافتگی دانش آموزان را فراهم آورند تا شاهد مدارسی پویا و خلاق و کار ساز در ایران عزیزمان باشیم.
منابع :
فصلنامه مديريت در آموز ش و پرورش
كتاب تكنولوژي فكر دكتر آزمنديان
مجله مدیریت مدرسه
تهيه و تنظيم :
طاهره اسلامی ساراب
مدرسه راهنمایی جنت
آموزش و پرورش منطقه قلعه گنج
|
روز بخير كاربر مهمان! 
افراد آنلاين: 